Leve het hbo!

Ik doe altijd wat meewarig over mijn opleiding, de Academie voor Journalistiek en Voorlichting in Tilburg. Want een intellectuele uitdaging was die nou niet echt. Ik was dan wel geslaagd voor het vwo, maar ook weer niet met glans. ‘De voortgezette havo’, grappen collega’s en ik weleens. Mijn buurmeisje moet nu haar opleiding kiezen, en ik raadde haar zelfs stevig af om journalistiek te gaan doen. Echt zonde van je vwo, zei ik. “Ga een echte studie doen.”

De laatste tijd ben ik wat milder geworden over het verleden. Een tijdje terug bevond ik me in een workshop met tekstschrijvers en andere communicatie-typjes. Iemand merkte bewonderend op:  ‘Oooh, heb jij Journalistiek gedaan? Dat wilde ik ook altijd, maar ik durfde niet.’ De vrouw in kwestie was op haar achttiende maar een talenstudie begonnen en durfde het na twintig jaar eens aan om een cursus interviewen te doen.

Toen ik doorvroeg bleek dat het ‘niet durven’ vooral het opbellen van mensen te betreffen, Of op straat iemand een microfoon onder de neus duwen. Ja, dat moest op dat hbo, vanaf de eerste dag ongeveer. Als je te bescheten was, dan geen verhaal. En als je de deadline niet haalde, dan ook geen voldoende. Dat was ook meteen het moeilijke aan die opleiding, want de rest had ik op school al gehad met economie en geschiedenis.

Een paar maanden geleden stond ik voor een groep master-studenten van een media-opleiding zo’n ingewikkelde naam dat ik die alweer vergeten ben. Ik zou wat komen vertellen over freelancen. Het kan eraan liggen dat het vrijdagochtend was en de avond ervoor dus laat in de kroeg, maar twintig paar ogen keken mij glazig aan toen ik vroeg wie ‘er al bezig’ was; een opdracht had geregeld, of een stage. Een paar weken later, bij een andere groep masterstudenten, vroeg de docent naderhand of ik zo’n gastles in het vervolg niet ‘wat meer diepgang’ kon geven, in plaats van het praktisch te houden. Tja, hbo’er he.

En vorige week stonden mijn vriendin Esther en ik weer in het gebouw van wat tegenwoordig Fontys Hogeschool voor Journalistiek heet. Esther heeft het geschopt tot hoofdredacteur van een gerenommeerd vaktijdschrift. Ik ging gastcollege geven over freelancen.

Sommige studenten zaten wel op hun iPad en telefoon te koekeloeren, maar ik dacht toch wel dat ze geïnteresseerd waren, die twee uur dat ik aan het woord was. En ze waren gewoon al aan het nadenken over hoe ze dat freelancen gingen aanpakken. Twee hadden zelfs al klussen en wilden weten hoe je dat moest regelen met de Belasting en de Kamer van Koophandel. En Esther deed nog een duit in het zakje. “Als freelancers zich bij mij melden, dan wil ik dat ze hbo Journalistiek hebben gedaan. Dan weet ik tenminste dat ze een persbericht hebben nagebeld, dat ze kunnen schrijven en dat ze hun stukken op tijd inleveren.”

Voor journalistiek heb je geen wetenschappelijke opleiding nodig. Journalistiek moet je gewoon doen.